Professioneel zoeken | Achtergronden | Handige zoeksites

Handige links

Betrouwbaarheid van informatie

Op internet kan iedereen publiceren voor een wereldwijd publiek. Maar hoe zit het met de betrouwbaarheid van deze informatie als er geen journalsiten, redacties of uitgevers tussenzitten om rijp van groen te onderscheiden? In dat geval moet je het zelf doen en een neus ontwikkelen voor zin en onzin.

Uit onderzoek (oktober 2006) van het Pew Internet & American Life Project blijkt dat de meeste gebruikers van sites met informatie over medicijnen en gezondheidszorg zelden of nooit de bron verifiëren of kijken naar de datum van de informatie. 75 procent van de gebruikers kijkt daar ‘soms', ‘zelden' of ‘nooit' naar. Slechts 15 procent zegt er altijd op te letten, eentiende doet dat meestal wel. Vergeleken met een eerder, vergelijkbaar onderzoek in 2001 zijn de aantallen van gebruikers die wel op de bron letten omlaag gegaan.

Algemeen

  • Ga nooit af op maar één bron. Verifieer zoveel mogelijk feiten aan de hand van andere bronnen. Kijk dus of meer sites dezelfde feiten vermelden zonder dat ze dit letterlijk van elkaar hebben overgeschreven.
  • Gebruik je gezonde verstand: klopt de informatie met wat je elders ook tegenkomt, worden er bronnen genoemd die je ergens anders ook tegenkomt, wordt er verwezen naar boeken, kranten, universiteiten, organisaties?
  • Als het een onwaarschijnlijk verhaal is: ga er maar van uit dat het niet waar is. Bekijk de collectie onzin maar eens op de Urban Legends Reference Pages: http://www.snopes.com. Of in Nederland: de Broodje Aap-site, verhalen over sex, dood, griezel en meer. 

De site

  • Afgezien van ooggetuigenverslagen en andere mededelingen van direct betrokkenen is informatie doorgaans betrouwbaarder wanneer het afkomstig is van een grotere organisatie.
  • Probeer er achter te komen van wie de domeinnaam is. Deze functie heet meestal: Whois. Kijk na op wiens naam het domein is geregistreerd bij de locale NIC's zoals de http://www.nic.nl/. Voor .com, net, edu, biz, info (en meer) controleren bij http://www.internic.net/whois.html. Andere domeinen: kijk op deze verzamelpagina: http://www.norid.no/domenenavnbaser/domreg.html.
  • Probeer op de site te achterhalen wie er achter de site zit, en waarom. (kijk naar Over ons, About us, Contact, in de Help-afdeling, of ergens onder of bovenaan de homepagina )
  • Niet alle informatie op de site van een bedrijf of universiteit heeft het goedgekeurd-stempel van de organisatie. Let op adressen waar een ~ (tilde) in voorkomt, of informatie die staat op adressen met de woorden members of users. Het gaat dan meestal om particuliere pagina's. Deze informatie kan evengoed betrouwbaar zijn, maar mag niet worden toegeschreven aan universiteit of organisatie.
  • Is de informatie ondertekend met een naam of een e-mailadres? Informatie die van niemand is kan je niet zonder meer vertrouwen.
  • Biedt de auteur of de site links naar doorgaans betrouwbare bronnen buiten de eigen site die de informatie bevestigen?
  • Geeft de auteur informatie over zichzelf?

Op tekstniveau

  • Is het een tekst die bedoeld lijkt om informatie over te dragen of is het een tekst die vooral een mening overbrengt?
  • Is de informatie logisch, klinkt het plausibel, worden er redenen genoemd waarom de informatie correct zou zijn?
  • Levert de tekst ondersteunend bewijs?
  • Is de informatie op een of andere manier ook terug te vinden in andere, bij voorkeur gedrukte, bronnen?

Internet zoekstrategie

  • Probeer zoveel mogelijk het netwerk om een tekst (personen, feiten, data, omstandigheden) in kaart te brengen.
  • Onderneem een zoektocht bij een grote zoekrobot waar je een zoekvraag goed kan inperken met Booleaanse query's.
  • Neem (een deel van een) belangrijke zin en plak 'm in een zoekrobot (tussen dubbele aanhalingstekens of met de exacte woordcombinatie in de geavanceerd-zoekenafdeling) om te kijken of de essentie van de tekst elders is geciteerd.

Relevante links:

Evaluating Information Found on the Internet, een handzame pagina met praktische tips om betrouwbaarheid van een internetbron te beoordelen: http://www.library.jhu.edu/researchhelp/general/evaluating/

Evaluation of information sources: lange lijst met verwjzingen naar belangrijke bronnen op het gebied naar betrouwbare informatie en het beoordelen daarvan. http://www.vuw.ac.nz/staff/alastair_smith/evaln/evaln.htm