Professioneel zoeken | Achtergronden | Handige zoeksites

Handige links

Betrouwbaarheid van een internetbron

Wat is echt, wat is nep op internet? Tips om informatie te onderzoeken op herkomst en geloofwaardigheid.

Een van de belangrijkste verworvenheden van het net is dat iedereen met een computer wereldwijd kan publiceren. Iets wat in de 'papieren wereld' alleen is weggelegd voor kapitaalkrachtige ondernemingen.

Maar hoe zit het met de betrouwbaarheid van de informatie als er geen redacties, uitgevers, journalisten en andere poortwachters meer tussen zender en ontvanger zitten?

Algemeen
de site
de tekst zelf
zoekstrategie
checklist

Algemeen

  • Internet is meestal geen bron, het is op z'n best een secundaire bron.
  • Ga nooit af op maar één bron. Verifieer zoveel mogelijk feiten aan de hand van andere bronnen.
  • Gebruik je gezonde verstand: klopt de informatie met wat je elders ook tegenkomt, worden er bronnen genoemd die je ergens anders ook tegenkomt, wordt er verwezen naar boeken, kranten, universiteiten, organisaties?
  • Als het een onwaarschijnlijk verhaal is: ga er maar van uit dat het niet waar is. Bekijk de collectie onzin maar eens op de Urban Legends Reference Pages. Of in Nederland: de Broodje Aap-site, verhalen over sex, dood, griezel en meer. www.broodjeaap.nl

De site
  • Afgezien van ooggetuigenverslagen en andere mededelingen van direct betrokkenen is informatie doorgaans betrouwbaarder wanneer het afkomstig is van een grotere organisatie.
  • Probeer er achter te komen van wie de domeinnaam is. Kijk na op wiens naam het domein is geregistreerd bij de locale NIC's zoals de Stichting Internet Domeinregistratie. Voor .com, net, edu, biz, info (en meer) controleren bij Internic. Andere domeinen: kijk op de Noorse webpagina van Norid.
  • Probeer op de site te achterhalen wie er achter de site zit, en waarom. (kijk naar Over ons, About us, in de Help-afdeling, of ergens onder aan de voorpagina)
  • Niet alle informatie op de site van een bedrijf of universiteit heeft het goedgekeurd-stempel van de organisatie. Let op adressen waar een ~ (tilde) in voorkomt, of informatie die staat op adressen met de woorden members of users. Het gaat dan meestal om particuliere pagina's. Deze informatie kan evengoed betrouwbaar zijn, maar mag niet worden toegeschreven aan universiteit of organisatie.
  • Is de informatie ondertekend met een naam of een e-mailadres? Informatie die van niemand is kan je niet zonder meer vertrouwen.
  • Biedt de auteur of de site links naar doorgaans betrouwbare bronnen buiten de eigen site die de informatie bevestigen?
  • Geeft de auteur informatie over zichzelf?

Op tekstniveau
  • Is het een tekst die bedoeld lijkt om informatie over te dragen of is het een tekst die vooral emotie overbrengt?
  • Is de informatie logisch, klinkt het plausibel, worden er redenen genoemd waarom de informatie correct zou zijn?
  • Levert de tekst ondersteunend bewijs?
  • Is de informatie op een of andere manier ook terug te vinden in andere, bij voorkeur gedrukte, bronnen?

Internet zoekstrategie
  • Probeer zoveel mogelijk het netwerk om een tekst (personen, feiten, datums, omstandigheden) in kaart te brengen.
  • Onderneem een zoektocht bij een grote zoekrobot waar je een zoekvraag goed kan inperken met Booleaanse query's.
  • Zoek bij AltaVista (Advanced option) naar links naar de te onderzoeken webpagina (link:http://www.debewustepagina.com)
  • Neem (een deel van een) belangrijke zin en plak 'm in een zoekrobot (exact phrase) om te kijken of de essentie van de tekst elders geciteerd is.
  • Kijk bij de nieuwsgroepen-zoekmachine van Google Groups of er over de kwestie is geschreven, controleer ook de voorkomende persoonsnamen.

Relevante links:

Evaluating Web Resources door Jan Alexander, Marsha Ann Tate.

Internet IQ Checklist for Journalists, door Jonathan Dube bij Poynter.org.

Evaluating Information Found on the Internet, door The Sheridan Libraries van Johns Hopkins University.

Zoekprof-checklist om de betrouwbaarheid van een webpagina in te schatten.

(Bijgewerkt op: 29-8-2002)